Crepuscular rays
Wpisany przez Tymoteusz Sawiński   

W piątek, 05.09 na wieczornym niebie można było obserwować ciekawe zjawisko – cienie bardzo odległych chmur Cb wyraźnie odznaczające się na tle podświetlonych zachodzącym Słońcem chmur piętra wysokiego. Było ono widoczne przez kilka minut, około godziny 20:10 – 20:20, czyli ponad 40 minut po zachodzie Słońca. Z archiwalnych map radarowych wynika, że w sektorze zachodnim, jedyne większe chmury znajdowały się w tym czasie w rejonie Zwickau – Plauen i Fuldy, czyli około 340 i 520 km od Wrocławia.

Zjawisko to, czyli pasy cienia i światła, rzucane przez odległe chmury czy wzniesienia, albo powstające w przerwach zwartej pokrywy chmurowej, nosi nazwę promieni zmierzchowych (crepuscular rays). Jego genezę dobrze ilustruje zdjęcie obok, wykonane z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Najczęściej zjawisko to obserwujemy, gdy Słońce znajduje się powyżej horyzontu, a cienie rzucane są na powierzchnię Ziemi. W szczególnych przypadkach, gdy Słońce znajduje się już poniżej horyzontu, ale chmury lub wzniesienia są wystarczająco wysokie, cień rzucany jest w kierunku atmosfery. Jak pokazuje sytuacja z 05.09, w takim wypadku zjawisko może mieć zasięg sięgający setek kilometrów.

Mimo swojej nazwy, promienie zmierzchowe, czy też zjawiska o takiej samej genezie, można zaobserwować nie tylko w czasie zmierzchu i świtu, ale również w ciągu pełnego dnia. Do tej grupy należy również zjawisko cienia Ziemi, widoczne podczas zachodu lub wschodu Słońca, odpowiednio na wschodnim lub zachodnim niebie.

Więcej informacji i szczegółowo opisanych przykładów można znaleźć np. w serwisie Atmospheric Optics, w zakładce Rays & Shadows.

Oprac. T. Sawiński, konsultacja M. Sobik

 

 

 


 

Klaps - Zmiany klimatu, zanieczyszczenia powietrza i przekroczenia ładunków krytycznych w regionie granicznym Polska - Saksonia

Klaps – Klimawandel, Luftverschmutzung und Belastungsgrenzen von Ökosystemen im sächsisch-polnischen Grenzraum 

Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Polska - Saksonia 2007-2013

 

Dowiedz się więcej...

 

Zakład Klimatologii i Ochrony Atmosfery

ul. Kosiby 8
51-621 Wrocław
   
Telefony: +48-71-348-54-41
+48-71-372-94-97
Fax: +48-71-372-94-98
   
E-mail: info.meteo@uwr.edu.pl